Opis
Niniejsza książka stawia w centrum uwagi dziecko dwujęzyczne narażone na specyficzne trudności w uczeniu się. Autorzy umieszczają swoje rozważania w obrębie lingwistyki humanistycznej, rozwijanej przez Profesora Władysława T. Miodunkę, w ramach badań nad bilingwizmem polsko-obcym. Punktem wyjścia jest tu zjawisko dwujęzyczności rozpatrywane nie jako teoretyczny konstrukt, lecz jako konkretna sytuacja życiowa dzieci funkcjonujących pomiędzy dwoma językami i dwiema kulturami. Autorzy pokazują, jak specyficzne trudności w uczeniu się ujawniają się w obu kodach językowych, a jednocześnie dowodzą, że ryzyko dysleksji jest zjawiskiem nadrzędnym wobec bilingwizmu niezależnym od tego, którym językiem dziecko się posługuje.
Monografia wnosi istotny wkład do badań nad dysleksją i ryzykiem dysleksji, wykorzystuje klasyfikacje diagnostyczne (ICD-11, DSM-V, ICF) oraz koncepcje lingwistyczne oparte na analizie błędów syntagmatycznych i paradygmatycznych. Zastosowanie wspomnianych klasyfikacji oraz kwestionariusza LEAP-Q pozwala spojrzeć na dziecko nie tylko przez pryzmat deficytów, lecz przede wszystkim jego funkcjonowania w środowisku szkolnym i społecznym. Autorzy przekonują, że rzetelna diagnoza dziecka dwujęzycznego musi obejmować oba języki edukacyjny i odziedziczony oraz uwzględniać kontekst biografii językowej. Szczególnie cennym elementem książki są studia przypadków dzieci ukraińsko-polskojęzycznych zagrożonych dysleksją, zestawione z danymi dzieci dwujęzycznych bez trudności oraz dzieci jednojęzycznych z ryzykiem dysleksji. Analiza jakościowa i ilościowa ujawnia nie tylko typowe wzorce błędów, ale także podkreśla rolę pamięci fonologicznej, świadomości fonologicznej i strategii dekodowania tekstu. Autorzy wskazują, które zjawiska wynikają z zaburzeń linearnego przetwarzania języka, a które są efektem kontaktu dwóch systemów językowych.
